Bodemverontreiniging
Wat is bodemverontreiniging?
Een bodem is verontreinigd als er zoveel materialen of stoffen in de grond zitten dat een normaal gebruik kan worden belemmerd. Er kan bijvoorbeeld niet eenvoudig gebouwd worden op een stortplaats van bouwpuin. Zo groeien planten minder goed als er teveel zware metalen in de grond zitten. De ene soort verontreiniging is met het blote oog zichtbaar, de andere komt pas aan het licht door bodemonderzoek. Of al dan niet maatregelen moeten worden genomen, hangt af van de ernst van de verontreiniging en het gebruik van het terrein.
Hoe ontstaat bodemverontreiniging?
Bodemverontreiniging kan door allerlei, soms heel gewone, omstandigheden ontstaan. Sommige verontreinigingen zijn al eeuwenoud, maar verontreinigingen kunnen nog steeds ontstaan. Al in de Romeinse tijd verspreidden de mensen verbrandingsas uit de haard om hun woningen. Aan het begin van de 19e eeuw nam door een toenemende industrialisatie de verontreiniging steeds verder toe. Vanaf dat moment lekken vloeistoffen weg, wordt afval op stortplaatsen in de bodem gebracht, en slaan roet, stof en chemicaliën uit schoorstenen neer. Omstreeks de jaren ’80 kwam hierin een ommekeer en nu wordt steeds beter op de bodem gelet.
Hoe gevaarlijk is bodemverontreiniging?
Een giftige stof is alleen schadelijk voor de gezondheid als men daar meer van binnenkrijgt dan het menselijk lichaam kan verdragen. Het RIVM heeft maximaal toelaatbare waarden voor stoffen in de bodem afgeleid uit modellen voor veilige waarden voor volwassenen en kinderen.
Behalve mensen, kunnen ook dieren en planten last hebben van verontreinigingen. Om de natuur te beschermen zijn ook hiervoor veilige waarden vastgesteld, waarbij rekening is gehouden met de directe omgeving. Zo zullen dieren en planten op een industrieterrein minder in contact met verontreiniging komen dan in een natuurgebied.
Als een verontreiniging zich in de bodem kan verplaatsen, dan betekent dat een andere vorm van risico omdat nabijgelegen gebieden hierdoor later alsnog in gevaar kunnen komen. Naar deze mogelijkheid wordt dus ook gekeken bij de beoordeling van het gevaar van een bodemverontreiniging.
Voor gevallen van verontreiniging waar de veroorzaker niet meer kan worden aangesproken en waardoor gevaalijke situaties kunnen ontstaan, is het verplicht de uitvoering van een sanering binnen een door de overheid gestelde termijn te starten.